Kategoria: Shëndeti
Autori: X.Tafa
  Koha për lexim: 4 Minuta

Shkencëtarët: Toksinat e dëmshme nga ajri ndikojnë në evolucionin e njeriut?

Nën titullin “Pse ndotja e ajrit është kaq e rrezikshme” New York Times publikoi një artikull autorët e të cilit pretendojnë se ndotja e ajrit nuk është një problem modern dhe thonë se “përgjigja mund të jetë në ADN tonë”.l

Autorët, ekspertë të ndotjes së ajrit, pohojnë se toksinat që gjenden në ajër janë të dëmshme në atë masë sa ato mund të ndikojnë në evolucionin e njeriut.

Zjarri i Australisë është pothuajse 200 kilometra larg nga Sidnei, por tymi në rritje mund të shihet në pamjet e dërguara nga satelitët që rrotullojnë Tokën.

Jo më pak e dëmshme është smogu i dendur që ngrihet mbi Nju Delhi në dimër, i cili këtë vit ka marrë vendin e tij famëkeq si qyteti me smogun më të dendur në botë.

Jo më pak nëse jo brenda, ndotet më shumë nga tymi i emetuar nga fabrikat e qymyrit ose rafineritë. Djegia e zjarrit në shtëpi për të gatuar ose ngrohur në vendet e varfra po helmon ajrin që thith miliona banorë. Më shumë se një miliard njerëz shtojnë toksina në ajër ndërsa pinë duhan.

Në botë, 92 për qind e njerëzve jetojnë në vendet ku grimcat shumë të vogla marrin frymë me ajrin dhe janë më të dëmshmet për indet e njeriut.

Organizata Botërore e Shëndetit ka përcaktuar se çfarë mund të konsiderohet e pastër, domethënë ajri i shëndetshëm, ndërsa ajri i ndotur dhe pirja e duhanit së bashku janë “fajësuar” për vdekjen e 20 milionë njerëzve në vit, transmeton KosovaPress.

Toksinat që gjenden në ajër na dëmtojnë në shumë mënyra çuditërisht. Përveç shkakut të krijuar prej kohësh të kancerit të mushkërive dhe sëmundjeve të zemrës, studiuesit po gjejnë lidhje të reja me sëmundje të tilla si diabeti dhe sëmundja e Alzheimerit.

Shkencëtarët gjithashtu shqetësohen nga rezistenca e pashpjegueshme që disa njerëz kanë ndaj ajrit të ndotur. Disa argumentojnë se kjo rezistencë qëndron në të kaluarën tonë të largët kur nuk kishte as cigare dhe as gazra të dëmshme për të helmuar ajrin tonë.

Shkencëtarët besojnë se duhet të bëhet një provë gjenesh për të zbuluar nëse njerëzit që janë rezistent ndaj tymit të cigares dhe ndotësve të tjerë të ajrit kanë rezistencë gjenetike ndaj ndotësve të tillë.

Një prej këtyre gjeneve është Marco, i cili siguron formimin e molekulave që prodhojnë qeliza imune në mushkëri. Këto qeliza largojnë bakteret por gjithashtu pastrojnë mushkëritë nga pluhuri.

Nën titullin “Pse ndotja e ajrit është kaq e rrezikshme” New York Times publikoi një artikull autorët e të cilit pretendojnë se ndotja e ajrit nuk është një problem modern dhe thonë se “përgjigja mund të jetë në ADN tonë”.

Autorët, ekspertë të ndotjes së ajrit, pohojnë se toksinat që gjenden në ajër janë të dëmshme në atë masë sa ato mund të ndikojnë në evolucionin e njeriut.

Zjarri i Australisë është pothuajse 200 kilometra larg nga Sidnei, por tymi në rritje mund të shihet në pamjet e dërguara nga satelitët që rrotullojnë Tokën.

Jo më pak e dëmshme është smogu i dendur që ngrihet mbi Nju Delhi në dimër, i cili këtë vit ka marrë vendin e tij famëkeq si qyteti me smogun më të dendur në botë.

Jo më pak nëse jo brenda, ndotet më shumë nga tymi i emetuar nga fabrikat e qymyrit ose rafineritë. Djegia e zjarrit në shtëpi për të gatuar ose ngrohur në vendet e varfra po helmon ajrin që thith miliona banorë. Më shumë se një miliard njerëz shtojnë toksina në ajër ndërsa pinë duhan.

Në botë, 92 për qind e njerëzve jetojnë në vendet ku grimcat shumë të vogla marrin frymë me ajrin dhe janë më të dëmshmet për indet e njeriut.

Organizata Botërore e Shëndetit ka përcaktuar se çfarë mund të konsiderohet e pastër, domethënë ajri i shëndetshëm, ndërsa ajri i ndotur dhe pirja e duhanit së bashku janë “fajësuar” për vdekjen e 20 milionë njerëzve në vit, transmeton KosovaPress.

Toksinat që gjenden në ajër na dëmtojnë në shumë mënyra çuditërisht. Përveç shkakut të krijuar prej kohësh të kancerit të mushkërive dhe sëmundjeve të zemrës, studiuesit po gjejnë lidhje të reja me sëmundje të tilla si diabeti dhe sëmundja e Alzheimerit.

Shkencëtarët gjithashtu shqetësohen nga rezistenca e pashpjegueshme që disa njerëz kanë ndaj ajrit të ndotur. Disa argumentojnë se kjo rezistencë qëndron në të kaluarën tonë të largët kur nuk kishte as cigare dhe as gazra të dëmshme për të helmuar ajrin tonë.

Shkencëtarët besojnë se duhet të bëhet një provë gjenesh për të zbuluar nëse njerëzit që janë rezistent ndaj tymit të cigares dhe ndotësve të tjerë të ajrit kanë rezistencë gjenetike ndaj ndotësve të tillë.

Një prej këtyre gjeneve është Marco, i cili siguron formimin e molekulave që prodhojnë qeliza imune në mushkëri. Këto qeliza largojnë bakteret por gjithashtu pastrojnë mushkëritë nga pluhuri.

Versioni njerëzor i gjenit Marco është dukshëm i ndryshëm nga majmunët, dhe ai ndryshim ndodhi të paktën gjysmë milion vjet më parë, nga majmunët, dhe ai ndryshim ndodhi të paktën gjysmë milion vjet më parë.

Plagosje me armë zjarri në zonën e Plazhit në Durrës, policia në vendngjarje
DURRËS Një person është plagosur me armë zjarri në Durrës mbrëmjen...
Vetëvendosje propozon Albin Kurtin si mandatar për kryeministër
Lëvizja Vetëvendosje zyrtarizoi nominimin e Albin Kurtit për kryeministër...
Hapet ankand për Parkun Energjetike Fotovoltaik të Karavastasë
Ankandi për parkun Energjetik Fotovoltaik Karavasta është hapur sot...
Ekspozita “Ngjyrat e Orthodoksisë”
“Ngjyrat e Orthodoksisë” është ekspozita me afro 500 fotografi që...
Plagosje me armë zjarri në zonën e Plazhit në Durrës, policia në vendngjarje
DURRËS Një person është plagosur me armë zjarri në Durrës mbrëmjen...
Atentati në Tropojë, Artan Hoxha zbulon pse e vranë Guxim Gjyriçin
Gazetari Artan Hoxha në studion e Abc News ka dhënë detaje të forta...
Shpërthen një pikë karburanti në Tiranë, detajet e para rreth ngjarjes
Një pikë karburanti ka shpërthyer pak minuta më parë në kryeqytet...
Atentati/ Viktimën e rrëmbyen dhe e vranë
Deri më tani është mësuar se autorët kanë qëlluar me breshëri automatiku...
Do të harxhohen rreth 26 miliardë lekë investime publike për këtë vit
Investimet publike 2020 do të jenë 5.1% më të larta se një vit më...
Buxheti 2020/ Rritet nga 18 në 40, numri i certifikatave të unifikuara për eksport
Rritja e eksporteve bujqësore drejt tregjeve të Bashkimit Europian është...
Shtyllat kryesore të buxhetit 2020/ Rindërtimi, rritja ekonomike dhe investimet
Të ardhurat e parashikuara të mblidhen në buxhetin e vitit 2020 llogariten...
Autoportreti i ngrysur i Van Gogut në Oslo konfirmohet si autentik
Piktura e vetme e njohur nga mjeshtri holandez në kohën kur ai kishte...
Johnson: Kritikët e Huawei-t të ofrojnë alternativa
Kryeministri britanik Boris Johnson u bëri thirrje kritikëve të Huawei-t...
FMN: Marrëveshja tregtare SHBA-Kinë do të pakësojë paqartësinë globale
Drejtorja menaxhuese e Fondit Monetar Ndërkombëtar (FMN) Kristalina Georgieva...
Putini fton Merkelin në Rusi për krizën e Iranit
Kancelarja gjermane do të shkojë në Rusi për të takuar Presidentin...
Autoportreti i ngrysur i Van Gogut në Oslo konfirmohet si autentik
Piktura e vetme e njohur nga mjeshtri holandez në kohën kur ai kishte...
Greg Rama rikthen “Fidem” në Janinë
Pas Shqipërisë, Greg Rama, djali i kryeministrit Rama ka çelur ekspozitën...
Për “Kangët popullore erotike” të Vlora Nikçit
Vlora Nikçi, aktore e lindur në Pejë, ka bërë një punë shumë të...
Himni i Bashkimit, teksti nga Asdreni, Kënduar nga Banda e Lirisë, Korçë 1909
Himni i BashkimitTeksti nga AsdreniKënduar nga “Banda e Lirisë” Ardhi...
NATO prezanton dronin e ri “Spiun”
NATO ka modernizuar mjetet dhe pajisjet për të rritur zbulueshmërinë...
WhatsApp shënon rekord të ri, sa mesazhe u dërguan gjatë festave
WhatsApp ka thyer rekordin. Ai është tashmë një nga aplikacionet më...
Zbulohet rroga e shefit të Apple
Kreu i “Apple”, Tim Cook, ka fituar 11,6 milionë dollarë në vitin...
VW popullor edhe në rrymë – shet mbi 100,000 njësi të Golf-ave elektrik
Gjiganti i automjeteve gjermane ka shitur 100 mijë njësi të versionit...
Shkencëtarët: Toksinat e dëmshme nga ajri ndikojnë në evolucionin e njeriut?
Nën titullin “Pse ndotja e ajrit është kaq e rrezikshme” New York...
Të gjitha përfitimet e vitaminës A
Njerëzit janë më të përqendruar te vitamina B, C, ose D, dhe përfitimet...
Kura 5 ditore me mjaltë dhe hudhra – efekte të forta në organizëm
Kohët e fundit, jeta është bërë shumë e shpejtë, ashtu si ushqimet. Ky...
A mund të prekemi nga kanceri në mushkëri nëse nuk pimë duhan?
Pirja e duhanit nuk është e dëmshme vetëm për duhanpirësit. Ndikon...
Princi-Harry-dhe-bashkëshortja-e-tij-Meghan-heqin-dorë-nga-detyrat-mbretërore
Meghan Markle dhe Princ Harry humbasin fondet dhe titujt mbretërorë
Meghan Markle dhe Princi Harry do të humbasin titujt e tyre të HRH pasi...
Bes Kallaku tregon rrogën që merrte në ‘Portokalli’: Shkonte mbi…
Me siguri të gjithë e mbani mend Bes Kallakun me rolet e tij në “Portokalli”...
Ish-burri i parë i Anna Oxës bën vetëvrasje
Ka vdekur ish-burri i Anna Oxës. Franco Ciani, 62 vjeç, këngëtar,...
Oriola Marashi pozon joshëse e hipur mbi një pelë
Oriola Marashi nuk e ka aspak të ftohtë. Modelja shqiptare, Oriola...
Për një fytyrë pa njolla
Njollat në fytyrë janë një shqetësim i vërtetë për femrat. Zakonisht,...
4 hapa per nje lekure te paster si nje femi
Duke pasur gjithmonë në mendje shprehjen “Kurrë mos vendosni mbi lëkurën...
Pse na fryhet gjoksi shumë gjatë periodave?
Vajza, le ta pranojmë të gjitha tani: do të ishte ideale sikur cikli...
Këshilla të floktarëve të famshëm: Kjo ngjyrë e flokëve do të shënojë vjeshtën!
Shumica e femrave me fillimin e ditëve të ftohta flokët e tyre vendosin...
“PËRSE EUROPA NA LARGOHET “
Ky titull më erdhi në faqen time të facebook , e lexova dhe autori nuk...
Shqipërisë po i shtohen pleqtë, në 10 vite ka 22% më shumë të moshuar
Tetori nisi me ditën ndërkombëtare të të moshuarve, numri i të cilëve,...
Infermierët në Gjermani: Në Shqipëri na kanosnin me bukën e gojës
Rrëfimet e infermierëve të larguar në Gjermani. Diferencat në kushtet...
Mungojnë kuponat për pasaporta dhe kartë ID, qytetarët sorollaten
Janë 1.4 milion karta identiteti dhe pasaporta qytetarësh, të cilët...
BMW vs Mercedes: Ja cili automjet është më i mirë për t’u blerë sipas karakteristikave
Mercedes dhe BMW kanë qenë rivalë në tregun e makinave luksoze për...
Njihuni me Lamborghinin gjigant me gjashtë rrota
Bimelecdesign ka punuar në një Larborghini, duke e kthyer në makinë...
Arrin Lamborghini Huracan EVO RWD
Lamborghini ka befasuar fansat në ditët e para të vitit 2020 me një...
VW popullor edhe në rrymë – shet mbi 100,000 njësi të Golf-ave elektrik
Gjiganti i automjeteve gjermane ka shitur 100 mijë njësi të versionit...
Man Utd rivalizon Interin, për shërbimet e Vidal
Manchester United është skuadra që është futur në garë për shërbimet...
Nuk ndihmon as Ibrahimovic, Milan luan baras me Sampdoria
Milan e ka nisur me barazim vitin e ri kalendarik, 2020. Skuadra ‘Rosoneri’...
Juventus 4:0 Cagliari, notat e lojtarëve
Juventus e ka nisur për mrekulli vitin e ri kalendarik, duke demoluar...
Konfirmohet data dhe vendi për përballjen në mes të Chisoras dhe Price
të konfirmuar edhe zyrtarisht përballja në mes të Derek Chisoras dhe...